Thuốc xịt mũi là nhóm bị dùng sai nhiều nhất vì nhìn có vẻ đơn giản. Xịt sai kỹ thuật hoặc bỏ dở sau vài ngày là hai lý do khiến người ta kết luận thuốc không ăn thua.
Vì sao xịt mũi mãi không thấy đỡ
- Hai lý do thường gặp là xịt sai kỹ thuật
- Và dùng không đủ đều
- Loại xịt chứa corticoid cần dùng liên tục một thời gian mới đạt hiệu quả
- Xịt vài hôm rồi bỏ vì chưa đỡ là cách chắc chắn không bao giờ thấy tác dụng
- Mục thứ ba là điều nên biết trước
Mục cuối là vòng lặp hay gặp, và nó lặp lại ở rất nhiều người.
Xịt thế nào là đúng
- Hướng vòi ra phía ngoài, tránh vách ngăn mũi
- Xịt nhẹ và không hít thật mạnh
- Xin được hướng dẫn trực tiếp một lần
- Xì mũi nhẹ trước khi xịt để thuốc vào được
- Mục đầu là chi tiết quan trọng nhất
Mục cuối là bước hay bị bỏ, và xịt vào mũi đang nghẹt đặc thì thuốc chảy ra ngoài.
Có phải dùng quanh năm không
- Tuỳ người
- Có người chỉ cần dùng theo mùa
- Có người cần dài hơn
- Đó là câu nên hỏi bác sĩ cho trường hợp của mình
- Mục thứ hai và ba là hai kiểu thường gặp
Mục cuối là việc cần làm, và biết mình thuộc kiểu nào thì mới dùng đúng được.
Thuốc uống chống dị ứng có thay được thuốc xịt không
- Hai nhóm này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau
- Nhiều người được dùng cả hai theo cách phối hợp
- Bỏ một cái vì thấy có cái kia là tự làm giảm hiệu quả điều trị
- Hỏi rõ vai trò của từng thứ trong đơn của mình
- Mục đầu là nguyên tắc
Mục cuối là việc nên làm, và hiểu vai trò thì không bỏ nhầm cái nào.
Về sự khác nhau giữa xịt corticoid và xịt co mạch
- Xịt co mạch thông mũi rất nhanh nhưng chỉ được dùng vài ngày
- Dùng quá thì mũi nghẹt lại nặng hơn và người ta thành phụ thuộc vào lọ thuốc
- Xịt corticoid thì ngược lại, chậm nhưng dùng được lâu dài theo chỉ định
- Nhầm hai loại này là nguồn rắc rối lớn, hỏi rõ lọ của mình là loại nào
- Mục thứ hai là cái bẫy
Mục cuối là việc cần làm, và hai loại này trông giống nhau trên quầy.
Về việc tránh dị nguyên
- Thuốc làm phần việc của nó, nhưng tránh được thứ gây dị ứng thì cần ít thuốc hơn
- Bụi nhà, nấm mốc, lông thú, phấn hoa là những thứ hay gặp
- Giặt chăn ga thường xuyên, hút bụi, giữ phòng thoáng và khô
- Ghi lại xem triệu chứng của mình nặng lên vào lúc nào và ở đâu
- Mục thứ ba là việc làm được ngay
Mục cuối là cách tìm ra thủ phạm của riêng mình, và nó đáng làm hơn đoán mò.
Về thuốc kháng histamine gây buồn ngủ
- Có thế hệ cũ gây buồn ngủ rõ và có thế hệ mới ít gây hơn
- Hỏi dược sĩ loại phù hợp nếu mình phải lái xe hoặc làm việc cần tỉnh táo
- Người cao tuổi nên tránh loại gây buồn ngủ mạnh vì nguy cơ choáng và ngã
- Không uống rượu khi đang dùng loại gây buồn ngủ
- Mục thứ hai là việc nên làm
Mục thứ ba là lưu ý riêng, và hậu quả ở nhóm đó nặng hơn nhiều.
Về việc dùng đều trong mùa
- Người dị ứng theo mùa nên bắt đầu dùng trước khi mùa tới, nếu được dặn như vậy
- Dùng đều suốt mùa hiệu quả hơn nhiều so với dùng khi thấy khó chịu
- Đặt nhắc trong điện thoại cho suốt giai đoạn đó
- Hết mùa thì hỏi cách dừng chứ đừng tự bỏ giữa chừng
- Mục thứ hai là nguyên tắc
Mục đầu là cách làm hiệu quả nhất, và nó đòi hỏi biết trước mùa của mình.
Về mối liên hệ với hen
- Nhiều người vừa viêm mũi dị ứng vừa bị hen, và hai bệnh này ảnh hưởng lẫn nhau
- Kiểm soát tốt mũi thường giúp kiểm soát hen tốt hơn
- Khai cả hai bệnh mỗi lần khám, đừng chỉ nói bệnh nào đang khó chịu hơn
- Khó thở hoặc khò khè mới xuất hiện thì phải đi khám, không chỉ tăng thuốc mũi
- Mục thứ hai là lý do đáng điều trị mũi cho tử tế
Mục cuối là dấu hiệu cần đánh giá lại, và nó vượt ra khỏi phạm vi thuốc xịt mũi.
Về chảy máu mũi khi dùng thuốc xịt
- Chảy máu nhẹ có thể xảy ra, thường do xịt thẳng vào vách ngăn mũi
- Xem lại kỹ thuật trước tiên, hướng vòi ra phía ngoài
- Chảy máu nhiều hoặc kéo dài thì ngừng và gọi hỏi
- Đau rát mũi hoặc khô mũi nhiều cũng nên báo
- Mục thứ hai là việc làm đầu tiên
Mục thứ ba là ranh giới, và nó tách chuyện thường gặp khỏi chuyện cần xử lý.
Về nước muối rửa mũi
- Rửa mũi bằng nước muối giúp giảm triệu chứng và làm thuốc xịt vào tốt hơn
- Hỏi thứ tự đúng, thường là rửa trước rồi mới xịt thuốc
- Dùng nước và dụng cụ sạch, làm theo hướng dẫn để tránh nhiễm khuẩn
- Đây là biện pháp rẻ và an toàn mà nhiều người bỏ qua
- Mục thứ hai là câu nên hỏi
Mục thứ ba là lưu ý an toàn, và làm ẩu thì lợi bất cập hại.
Bốn câu về một đơn thuốc
- Thuốc này để làm gì, và làm được gì
- Uống thế nào, khi nào, trong bao lâu
- Có gì cần tránh khi dùng — thuốc khác, thức ăn, rượu
- Khi nào thì ngừng, và ngừng thế nào
- Bài này nằm ở câu thứ hai, phần cách dùng và độ dài đợt
Mục cuối là điểm riêng, và với thuốc xịt thì cách dùng gồm cả kỹ thuật chứ không chỉ số lần.
Liều nằm trên đơn và trên tờ hướng dẫn
- Số nhát xịt mỗi bên và số lần trong ngày nằm trên đơn hoặc tờ hướng dẫn
- Không tự tăng số nhát vì thấy chưa đỡ, thuốc này cần thời gian chứ không cần nhiều hơn
- Không dùng lọ xịt của người khác, kể cả người cùng triệu chứng
- Không rõ thì hỏi dược sĩ, mang cả lọ theo và hỏi luôn kỹ thuật xịt
- Mục thứ hai là điều tuyệt đối tránh
Mục cuối là cách hỏi hiệu quả nhất, và một lần hướng dẫn trực tiếp hơn mọi lời mô tả.
Ngừng thuốc và đi khám ngay
- Sưng môi, sưng lưỡi, sưng mặt, hoặc khó thở — gọi cấp cứu
- Khò khè hoặc khó thở mới xuất hiện
- Chảy máu mũi nhiều hoặc không cầm được
- Đau nhức vùng mặt kèm sốt và dịch mũi đổi màu kéo dài
- Nghẹt một bên mũi kéo dài kèm chảy máu, nhất là ở người lớn tuổi
Với khó chịu nhẹ hơn thì gọi hỏi trước khi bỏ, vì bỏ đột ngột một số thuốc cũng có rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao xịt mũi mãi không thấy đỡ?
Hai lý do thường gặp là xịt sai kỹ thuật và dùng không đủ đều. Loại xịt chứa corticoid cần dùng liên tục một thời gian mới đạt hiệu quả.
Xịt thế nào là đúng?
Hướng vòi ra phía ngoài, tránh vách ngăn mũi, xịt nhẹ và không hít thật mạnh. Xin được hướng dẫn trực tiếp một lần.
Có phải dùng quanh năm không?
Tuỳ người. Có người chỉ cần dùng theo mùa, có người cần dài hơn. Đó là câu nên hỏi bác sĩ cho trường hợp của mình.
Thuốc uống chống dị ứng có thay được thuốc xịt không?
Hai nhóm này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau. Nhiều người được dùng cả hai theo cách phối hợp.