Tủ thuốc trong nhà thường là nơi ít ai dọn. Thuốc hết hạn, thuốc thừa và thuốc mất nhãn nằm lẫn nhau, và đó là nguồn của nhiều lần dùng sai.
Để thuốc ở đâu trong nhà là hợp lý
- Nơi khô ráo, tránh nắng và tránh nóng
- Và xa tầm tay trẻ em
- Nhà tắm và bệ bếp thường ẩm và nóng nên không phải chỗ tốt
- Cốp xe giữa trưa cũng là chỗ không nên để thuốc
- Mục thứ ba là chỗ nhiều nhà vẫn để
Mục cuối là chỗ hay bị quên, và nhiệt độ trong xe cao hơn nhiều so với người ta nghĩ.
Bao lâu nên dọn tủ thuốc một lần
- Mỗi năm ít nhất một lần
- Lấy hết ra, xem hạn
- Bỏ thứ hết hạn và thứ không còn dùng
- Gắn việc đó với một mốc cố định trong năm cho khỏi quên
- Mục thứ ba là mục đích của buổi dọn
Mục cuối là cách duy trì, và một mốc cố định hiệu quả hơn là định bụng sẽ làm.
Thuốc hết hạn thì bỏ thế nào
- Mang tới nhà thuốc hỏi cách bỏ
- Không vứt thẳng vào sọt rác nơi trẻ em hoặc vật nuôi với tới được
- Không đổ thuốc xuống bồn cầu khi chưa hỏi
- Bóc nhãn có tên mình trên vỏ hộp trước khi bỏ
- Mục thứ hai là rủi ro chính
Mục cuối là chi tiết nhỏ về riêng tư, và nó cũng đáng làm.
Có nên giữ thuốc thừa cho lần sau không
- Không với kháng sinh và thuốc kê đơn
- Giữ lại là tạo điều kiện cho việc tự dùng sai ở lần sau
- Thuốc thường dùng như hạ sốt thì giữ được nếu còn hạn và còn nguyên nhãn
- Thuốc mất vỏ, mất nhãn, hoặc không nhớ là thuốc gì thì bỏ hết
- Mục đầu là quy tắc cứng
Mục cuối cũng là quy tắc cứng, và không nhớ là thuốc gì thì không có cách dùng an toàn.
Về việc giữ vỏ hộp và tờ hướng dẫn
- Vỏ hộp có tên hoạt chất, hàm lượng và hạn dùng, ba thứ không thay được
- Tờ hướng dẫn có liều, cách dùng và phần dành cho trường hợp quên liều
- Đừng bỏ vỏ khi sang thuốc vào hộp chia ngăn
- Giữ vỏ và tờ giấy cùng chỗ với vỉ thuốc
- Mục thứ ba là sai lầm hay gặp
Mục cuối là cách sắp xếp, và nó làm việc tra cứu sau này trở nên dễ.
Về an toàn cho trẻ em trong nhà
- Để thuốc trên cao và trong hộp có nắp, tốt nhất là có khoá
- Nhiều thuốc có vị ngọt và màu đẹp nên trẻ dễ nhầm là kẹo
- Không uống thuốc trước mặt trẻ rồi nói đó là kẹo để dỗ trẻ
- Dặn khách tới chơi cất túi xách có thuốc lên cao
- Mục thứ hai là lý do
Mục cuối là chỗ hay bị bỏ qua, và túi khách là nguồn ngộ độc trẻ em rất hay gặp.
Về thuốc cần để tủ lạnh
- Một số thuốc phải giữ lạnh, hỏi rõ loại của mình có thuộc nhóm đó không
- Không để ở cánh cửa tủ lạnh vì nhiệt độ ở đó thay đổi nhiều
- Không để đông đá, vì đông đá làm hỏng nhiều loại thuốc
- Hỏi cách xử lý khi mất điện kéo dài hoặc khi phải mang đi xa
- Mục thứ hai là chi tiết ít người biết
Mục cuối là tình huống nên hỏi trước, và nó xảy ra thường hơn người ta nghĩ.
Về dấu hiệu thuốc đã hỏng
- Đổi màu, đổi mùi, vón cục, chảy nước, hoặc viên bị nứt vỡ bất thường
- Thuốc nước bị đục hoặc lắng cặn khác thường
- Nghi ngờ thì đừng dùng, hỏi dược sĩ
- Thuốc để đúng cách mà vẫn hỏng trước hạn thì nên mang cả hộp đi hỏi
- Mục thứ ba là nguyên tắc
Mục cuối là việc nên làm, và nó có thể liên quan tới cả lô thuốc.
Về hạn dùng sau khi mở
- Nhiều loại có hạn riêng sau khi mở, khác với hạn in trên vỏ
- Thuốc nhỏ mắt, thuốc bột pha, và một số loại bôi đều thuộc nhóm này
- Ghi ngày mở lên vỏ ngay khi mở
- Hỏi dược sĩ dùng được bao lâu sau khi mở
- Mục thứ hai là những thứ hay gặp nhất
Mục thứ ba là mẹo đơn giản, và nó trả lời được câu hỏi khó nhất về sau.
Về việc sắp xếp cho dễ tìm
- Tách thuốc uống hằng ngày khỏi thuốc dùng khi cần
- Mỗi người trong nhà một ngăn riêng, dán tên rõ
- Để thuốc cấp cứu ở chỗ ai cũng biết và lấy được nhanh
- Dán một tờ ghi thuốc nào của ai ở mặt trong cánh tủ
- Mục thứ hai là cách phòng nhầm lẫn
Mục thứ ba là phần quan trọng nhất, và lúc cần thì không có thời gian đi tìm.
Về việc không cho người khác dùng thuốc của mình
- Triệu chứng giống nhau không có nghĩa là cùng một bệnh
- Người kia có thể dị ứng, có bệnh nền, hoặc đang dùng thuốc kỵ với nó
- Liều phù hợp với mình có thể không phù hợp với họ
- Khuyên họ đi khám hoặc ra nhà thuốc hỏi, đó mới là giúp thật
- Mục đầu là lý do cơ bản nhất
Mục cuối là cách giúp đúng, và nó mất ít công hơn là gánh hậu quả.
Bốn câu về một đơn thuốc
- Thuốc này để làm gì, và làm được gì
- Uống thế nào, khi nào, trong bao lâu
- Có gì cần tránh khi dùng — thuốc khác, thức ăn, rượu
- Khi nào thì ngừng, và ngừng thế nào
- Bài này thêm một câu cuối: sau khi hết đợt thì phần còn lại đi đâu
Mục cuối là điểm riêng, và đó là câu khép lại vòng đời của một hộp thuốc.
Liều nằm trên đơn và trên tờ hướng dẫn
- Cách bảo quản cụ thể nằm trên tờ hướng dẫn trong hộp, mỗi loại một khác
- Giữ vỏ và tờ hướng dẫn thì lúc cần mới tra được
- Không dùng thuốc đã mất nhãn hoặc không nhớ là thuốc gì
- Không rõ thì hỏi dược sĩ, mang cả hộp theo
- Mục thứ hai là lý do giữ vỏ
Mục thứ ba là điều tuyệt đối tránh, và đó là quy tắc khép lại cả chuyên mục này.
Ngừng thuốc và đi khám ngay
- Trẻ uống nhầm thuốc — đi cấp cứu ngay, mang theo vỏ hộp
- Uống nhầm thuốc của người khác trong nhà
- Nghi uống quá liều, kể cả khi đang thấy bình thường
- Dùng thuốc đã hỏng hoặc quá hạn rồi thấy khó chịu bất thường
- Sưng môi, sưng lưỡi, nổi mẩn lan nhanh, hoặc khó thở
Với khó chịu nhẹ hơn thì gọi hỏi trước khi bỏ, vì bỏ đột ngột một số thuốc cũng có rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Để thuốc ở đâu trong nhà là hợp lý?
Nơi khô ráo, tránh nắng và tránh nóng, và xa tầm tay trẻ em. Nhà tắm và bệ bếp thường ẩm và nóng nên không phải chỗ tốt.
Bao lâu nên dọn tủ thuốc một lần?
Mỗi năm ít nhất một lần. Lấy hết ra, xem hạn, bỏ thứ hết hạn và thứ không còn dùng.
Thuốc hết hạn thì bỏ thế nào?
Mang tới nhà thuốc hỏi cách bỏ. Không vứt thẳng vào sọt rác nơi trẻ em hoặc vật nuôi với tới được.
Có nên giữ thuốc thừa cho lần sau không?
Không với kháng sinh và thuốc kê đơn. Giữ lại là tạo điều kiện cho việc tự dùng sai ở lần sau.